Denk je aan zelfdoding?
Heb je nu hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding?

Stappen in een gesprek over zelfmoord

Ziet iemand geen uitweg meer? Dan is het belangrijk dat je het niet negeert, maar erover praat. Hoe lastig het ook lijkt. Onderstaande stappen helpen je het gesprek te voeren. ​

Video afspelen

Stap 1: Signaleren

Het is niet vanzelfsprekend dat iemand praat over zelfmoordgedachten. En tegelijkertijd zijn er vaak wel signalen. Bepaalde acties of uitspraken kunnen een teken zijn dat iemand het leven misschien niet meer ziet zitten. Ook vergroten bepaalde gebeurtenissen en omstandigheden de kans op zelfmoord.​

Uitspraken 

Uitspraken 

'Zo hoeft het van mij niet meer'
'Het wordt me allemaal te veel’
'Ik kom er gewoon niet meer uit'

Gedrag

Gedrag

Contact vermijden 
Hyperactief
Onverschillig
Verdriet

Risicofactoren

Risicofactoren

Eerdere pogingen
Zelfmoord in de omgeving
Sociale isolatie
Depressie
Uithuiszetting, afsluiting energie of water
Onoplosbare schuldsituatie

Als je deze signalen herkent, probeer dan eerst aansluiting te maken. Verwijs in het gesprek naar de signalen die iemand geeft. Bijvoorbeeld zo:​

  • ‘Je zegt dat je het zo niet meer ziet zitten, kan je daar wat meer over vertellen?’​
  • ‘Je lijkt de interesse in een oplossing te verliezen, wil je me vertellen hoe dat komt?’​

Stap 2: Maak contact met de wanhoop

Vraag vervolgens of iemand aan zelfmoord denkt. Dat lijkt nogal direct, maar door zelfmoord te benoemen maak je contact met iemands wanhoop en nodig je de ander uit hier over te praten. ​

Vragen om contact te maken met de wanhoop zijn bijvoorbeeld:​

  • ‘Denk je wel eens aan zelfmoord?’​

Als het antwoord ‘Ja’ is, vraag dan verder. Zo bijvoorbeeld:​

  • ‘Hoe vaak denk je aan zelfmoord? Wat denk je dan?’​
  • ‘Heb je een concreet plan? Wat ga je doen?’ ​
  • ‘Heb je voorbereidingen getroffen? Hoeveel haast heb je?’

Wees niet bang dat je de ander juist op zelfmoordgedachten brengt. De vraag of iemand over zelfmoord denkt is een veilige vraag. Het zet mensen er niet toe aan.

Kan je echt zomaar vragen of iemand aan zelfmoord denkt? 

Ja, dit kan en is belangrijk. Zo bijvoorbeeld:

  • Denk je weleens aan zelfmoord?’ 
  • ‘Denk je weleens: Van mij hoeft het niet meer?’ 
  • ‘Denk je weleens: Zo wil ik niet verder leven?’ 

Vraag het liever niet zo:

  • ‘Je wil toch niet echt dood?’ 
  • ‘Je gaat toch geen gekke dingen doen?’ 
  • ‘Je weet toch wel dat schulden geen reden zijn voor zelfmoord?’

Stap 3: Maak contact met de hoop

Door contact te maken met de hoop, herinner je mensen aan de redenen om te blijven leven. Door hun gepieker zijn ze die vaak uit het oog verloren.​

Vragen om contact te maken met de hoop zijn bijvoorbeeld: ​

  • ‘Wie zou jou het meeste missen?’​
  • ‘Wat maakt dat je er nog bent?’​
  • ‘Wat zijn momenten dat het leven het wel waard is om te leven?’

Stap 4: Zoek samen hulp

Als iemand aan zelfmoord denkt, dan is er hulp nodig. Hulp die jij vaak niet zelf kan geven. Probeer het niet zelf op te lossen, daarvoor zijn de problemen vaak te zwaar. Wees duidelijk en transparant over je eigen rol. Wees daarbij helder over wat je niet kunt bieden.​ Vertel dat je de ander graag helpt om de juiste hulp te vinden.

Wat als de situatie acuut is?

Bel 112, zij hebben een protocol en kunnen het gesprek van je overnemen.

Niet acute situatie? Neem in dat geval contact op met:

Meer weten?

Om meer awareness te creëren over de samenhang van zelfmoordgedachten en schuldenproblematiek is er een workshop ‘zelfmoordpreventie bij schuldenproblematiek’ ontwikkeld. Wil je deze workshop aanbieden binnen jouw organisatie, vraag dan hier het gratis materiaal aan.

Share: