Denk je aan zelfdoding?
Heb je nu hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding?

Stappen in een gesprek over zelfdoding

Ziet iemand geen uitweg meer?

Dan is het belangrijk dat je het niet negeert, maar erover praat.  Hoe lastig het ook lijkt. Door te praten over zelfdoding kan je een leven redden. De volgende vier stappen helpen je het gesprek te voeren:

​Bekijk de video of lees rustig de stappen door

Play Video

Stap 1: Signaleren

Het is niet vanzelfsprekend dat iemand praat over zelfdodingsgedachten. En tegelijkertijd zijn er vaak wel signalen. Bepaalde acties of uitspraken kunnen een teken zijn dat iemand het leven misschien niet meer ziet zitten. Ook vergroten bepaalde gebeurtenissen en omstandigheden de kans op zelfdoding.​

Uitspraken

‘Zo hoeft het van mij niet meer’

‘Het wordt me allemaal te veel’

‘Ik kom er gewoon niet meer uit’

Gedrag

Contact vermijden

Hyperactief

Onverschillig

Verdriet

Risicofactoren

Eerdere pogingen

Zelfdoding in de omgeving

Sociale isolatie

Depressie

Uithuiszetting, afsluiting energie of water

Onoplosbare schuldsituatie

Herken je de signalen?

Als je deze signalen herkent, probeer dan eerst aansluiting te maken. Verwijs in het gesprek naar de signalen die iemand geeft. Bijvoorbeeld zo:​

⦿ ‘Je zegt dat je het zo niet meer ziet zitten, kan je daar wat meer over vertellen?’​

⦿ ‘Je lijkt de interesse in een oplossing te verliezen, wil je me vertellen hoe dat komt?’​

Stap 2: Maak contact met de wanhoop

Vraag vervolgens of iemand aan zelfdoding denkt: ‘Denk je wel eens aan zelfmoord?’​. Dat lijkt nogal direct, maar door zelfmoord te benoemen maak je contact met iemands wanhoop en nodig je de ander uit hier over te praten. ​

Als het antwoord ‘Ja’ is, vraag dan verder. Zo bijvoorbeeld:​

⦿ ‘Hoe vaak denk je aan zelfdoding? Wat denk je dan?’​

⦿ ‘Heb je een concreet plan? Wat ga je doen?’ ​

⦿ ‘Heb je voorbereidingen getroffen? Hoeveel haast heb je?’

Wees niet bang dat je de ander juist op gedachten brengt. De vraag of iemand over zelfmoord denkt is een veilige vraag. Het zet mensen niet tot zelfdoding aan.

Kan je echt zomaar vragen of iemand aan zelfmoord denkt? 

Ja, dit kan en is belangrijk. Zo bijvoorbeeld:

  • 'Denk je weleens aan zelfmoord?’ 
  • ‘Denk je weleens: Van mij hoeft het niet meer?’ 
  • ‘Denk je weleens: Zo wil ik niet verder leven?’ 
  • Vraag het liever niet zo:

  • ‘Je wil toch niet echt dood?’ 
  • ‘Je gaat toch geen gekke dingen doen?’ 
  • ‘Je weet toch wel dat schulden geen reden zijn voor zelfmoord?’
  • Stap 3: Maak contact met de hoop

    Door contact te maken met de hoop, herinner je mensen aan de redenen om te blijven leven. Door hun gepieker zijn ze die vaak uit het oog verloren.​

    Vragen om contact te maken met de hoop zijn bijvoorbeeld: ​

    ⦿ ‘Wie zou jou het meeste missen?’​

    ⦿ ‘Wat maakt dat je er nog bent?’​

    ⦿ ‘Wat zijn momenten dat het leven het wel waard is om te leven?’

    Stap 4: Zoek samen hulp

    Als iemand aan zelfdoding denkt, dan is er hulp nodig. Hulp die jij vaak niet zelf kan geven. Probeer het niet zelf op te lossen, daarvoor zijn de problemen vaak te zwaar. Wees duidelijk en transparant over je eigen rol. Wees daarbij helder over wat je niet kunt bieden.​ Vertel dat je de ander graag helpt om de juiste hulp te vinden.

    Wat als de situatie acuut is?

    Bel of chat met 113 (0800-0113 of www.113.nl/chatten)
    Zij hebben een protocol en kunnen het gesprek van je overnemen.

    Niet acute situatie? Neem in dat geval contact op met:

    • Huisarts
    • Naasten

    Gratis download workshopmateriaal

    Het signaleren en bespreken van zelfdodingsgedachten kan je leren met ons toegankelijke, gratis workshopmateriaal. Direct aanvragen.

    Ben je trainer en wil je aan de slag met het geven van een training zelfmoordpreventie voor mensen die werken met mensen met geldzorgen?  Vraag dan het gratis materiaal aan

    Bekijk alles wat jij kunt doen:

    wie ben jij?